รู้จัก PMOS ชื่อใหม่ของ PCOS ที่ไม่ได้มีแค่ปัญหาเรื่องรังไข่

รู้จัก PMOS ชื่อใหม่ของ PCOS ที่ไม่ได้มีแค่ปัญหาเรื่องรังไข่

หลายคนอาจคุ้นเคยกับคำว่า PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) หรือภาวะถุงน้ำหลายใบในรังไข่ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของภาวะมีบุตรยากจากการตกไม่ผิดปกติ ในปัจจุบันผู้เชี่ยวชาญและองค์กรสุขภาพระหว่างประเทศเริ่มเสนอให้ใช้คำว่า PMOS (Polyendocrine metabolic ovarian syndrome) เพื่อสะท้อนให้เห็นว่าภาวะนี้ไม่ได้ส่งผลเฉพาะต่อรังไข่เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับระบบฮอร์โมน ระบบเผาผลาญ และสุขภาพการเจริญพันธุ์โดยรวมอีกด้วย

Key Takeaway

PMOS หรือ PCOS เป็นภาวะที่ส่งผลมากกว่าการตกไข่ผิดปกติ โดยอาจเกี่ยวข้องกับภาวะดื้อต่ออินซูลิน น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ความเสี่ยงโรคเบาหวาน โรคหัวใจ และภาวะมีบุตรยาก การวินิจฉัยและการดูแลรักษาอย่างเหมาะสมจึงมีความสำคัญต่อสุขภาพในระยะยาวและการวางแผนมีบุตร

PMOS คืออะไร?

PMOS (Polyendocrine metabolic ovarian syndrome) เป็นแนวคิดใหม่ที่ถูกเสนอขึ้นเพื่ออธิบายภาวะ PCOS ให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น เนื่องจากคำว่า “Polycystic Ovary” อาจทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นเพียงโรคของรังไข่ ทั้งที่ในความเป็นจริง ภาวะนี้เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของฮอร์โมน ระบบเผาผลาญ และการทำงานของอวัยวะหลายระบบในร่างกาย 

อาการที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง?

อาการที่พบบ่อย ได้แก่

• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือประจำเดือนขาด
• ตกไข่ไม่สม่ำเสมอ
• มีบุตรยาก
• น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น หรือควบคุมน้ำหนักได้ยาก
• เป็นสิว ผิวมัน
• ผมบาง หรือผมร่วง

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยแต่ละรายอาจมีอาการแตกต่างกันและบางรายแาจไม่มีอาการแสดงที่ชัดเจน ทำให้หลายคนไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะนี้จนกระทั่งเริ่มวางแผนมีบุตร

สาเหตุของภาวะมีบุตรยากที่ไม่ควรมองข้าม

ภาวะนี้เป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยของภาวะมีบุตรยากในผู้หญิง เนื่องจากความผิดปกติของฮอร์โมนอาจส่งผลให้การตกไข่ไม่สม่ำเสมอ หรือไม่เกิดการตกไข่ในบางรอบเดือน ทำให้โอกาสในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติลดลง นอกจากปัญหาการตกไข่ไม่สม่ำเสมอแล้ว ผู้ที่เป็นโรคนี้ มักพบภาวะดื้ออินซูลินร่วมด้วย ซึ่งอาจส่งผลต่อการทำงานของรังไข่และคุณภาพไข่ ทำให้โอกาสในการตั้งครรภ์ลดลง โดยในบางรายแม้จะมีประเดือนทุกเดือน ก็อาจไม่ได้มีการตกไข่ในทุกรอบเดือน อย่างไรก็ตาม ภาวะนี้สามารถรักษาและวางแผนมีบุตรได้ ทั้งการปรับพฤติกรรมในการใช้ชีวิต การใช้ยากระตุ้นการตกไข่ หรือเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น ICSI หรือ IUI ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แนวทางการดูแลและรักษา

การรักษาภาวะนี้ มักเริ่มจากการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต ได้แก่

• ควบคุมน้ำหนัก
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
• เสริมวิตามินดี, โอเมก้า3, แมกนีเซียม, วิตามินบีรวม โดยเฉพาะโฟเลต, ไมโอ-อิโนซิทอล

สำหรับผู้ที่วางแผนมีบุตร การรักษาภาวะนี้อย่างเหมาะสมมีความสำคัญ เนื่องจากความผิดปกติของการตกไข่อาจส่งผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์ หากพยายามมีบุตรแล้วไม่ประสบความสำเร็จ แพทย์อาจพิจารณาแนวทางการรักษาเพิ่มเติม เช่น การใช้ยากระตุ้นการตกไข่ การฉีดเชื้ออสุจิเข้าโพรงมดลูก(IUI) หรือการทำเด็กหลอดแก้ว(ICSI) เพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล

หากคุณมีอาการที่สงสัยว่าอาจเป็นภาวะนี้และกำลังเผชิญปัญหามีบุตรยาก การเข้ารับการตรวจประเมินกับแพทย์เฉพาะทางตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ได้รับการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม ที่VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร  (V-Fertility Center) พร้อมให้คำปรึกษาโดยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อช่วยวางแผนการรักษาและเพิ่มโอกาสในการมีบุตรอย่างมีประสิทธิภาพ

ปรึกษาเรื่องการวางแผนมีบุตรที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร 

บทความโดย นพ.วรวัฒน์ ศิริปุณย์

สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร 

Hotline: 082-903-2035 

LINE Official: @vfccenter

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

นพ.วรวัฒน์ ศิริปุณย์

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสูติ-นรีเวชวิทยาและเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์