รู้จักการฉีดสีท่อนำไข่ ประโยชน์ต่อการทำ IUI เพิ่มโอกาสสำเร็จ

รู้จักการฉีดสีท่อนำไข่ ประโยชน์ต่อการทำ IUI เพิ่มโอกาสสำเร็จ

Key Takeaway

ก่อนทำ IUI ควรฉีดสีท่อนำไข่ เพราะการรักษาวิธีนี้ต้องอาศัยท่อนำไข่ที่เปิดและทำงานได้ตามปกติ เพื่อให้อสุจิเดินทางไปพบไข่และเกิดการปฏิสนธิเองตามธรรมชาติ การฉีดสีท่อนำไข่หรือ HSG จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยตรวจดูว่าท่อนำไข่มีการตีบตันหรือไม่ รวมถึงช่วยประเมินความผิดปกติในโพรงมดลูกที่อาจรบกวนการตั้งครรภ์ เมื่อทราบผลตรวจแล้ว แพทย์จะสามารถเลือกแนวทางรักษาที่เหมาะสมได้แม่นยำขึ้น ว่าควรเริ่มทำ IUI ต่อได้เลย หรือควรเปลี่ยนไปใช้วิธีอื่นที่เหมาะกว่าเพื่อเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์อย่างตรงจุด

การทำ IUI (Intrauterine Insemination) หรือการฉีดเชื้ออสุจิเข้าสู่โพรงมดลูก เป็นกระบวนการที่มักถูกเลือกใช้ในการรักษาภาวะมีบุตรยาก โดยมักจะเป็นทางเลือกอันดับต้น ๆ ที่แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์แนะนำ เนื่องจากเป็นวิธีที่ไม่ซับซ้อน และสามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้

แต่ในกระบวนการทำ IUI มีหนึ่งขั้นตอนที่หลายคนอาจสงสัย นั่นก็คือ “การฉีดสีท่อนำไข่” ว่าทำไปเพื่ออะไร ดังนั้นเราจะมาไขข้อสงสัยและชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของขั้นตอนนี้ ว่าส่งผลต่อความสำเร็จของการตั้งครรภ์ได้อย่างไรบ้าง

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และวางแผนการทำ IUI ที่ VFC Center

ก่อนทำ IUI ต้องฉีดสีท่อนำไข่ไหม ทำไมถึงเป็นขั้นตอนที่ต้องทำ ?

เนื่องจากการทำ IUI คือการฉีดอสุจิที่คัดกรองแล้วเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อให้เชื้ออสุจิเดินทางต่อไปยังท่อนำไข่เพื่อไปพบกับไข่ของฝ่ายหญิง ซึ่งจะนำไปสู่การปฏิสนธิตามธรรมชาติ แต่หากท่อนำไข่ของผู้หญิงมีการตีบตันหรือไม่สามารถทำหน้าที่ได้ตามปกติ อสุจิจะไม่สามารถเดินทางไปพบไข่ได้ ส่งผลให้การทำ IUI ไม่ว่าจะทำกี่รอบก็จะไม่ประสบความสำเร็จ ดังนั้น การฉีดสีท่อนำไข่จะเป็นกระบวนการตรวจความพร้อมเพื่อช่วยยืนยันว่า เส้นทางเชื่อมต่อนี้เป็นปกติ และพร้อมสำหรับการปฏิสนธิ

ฉีดสีท่อนำไข่ (HSG) คืออะไร และช่วยดูอะไรได้บ้าง ?

การฉีดสีท่อนำไข่ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า HSG (Hysterosalpingography) คือการตรวจทางรังสีวิทยา โดยแพทย์จะใช้สารทึบรังสี ซึ่งมักเรียกกันติดปากว่า ‘สี’ เพื่อฉีดเข้าไปในโพรงมดลูก จากนั้นจะทำการเอกซเรย์ (X-ray) เพื่อดูภาพการเคลื่อนที่ของสีนั้น โดยการตรวจนี้จะช่วยประเมินปัจจัยสำคัญได้หลายประการ เช่น

• ตรวจสอบท่อนำไข่ โดยแพทย์จะดูว่าสีสามารถไหลผ่านท่อนำไข่ทั้งสองข้างออกไปสู่ช่องท้องได้หรือไม่ เพื่อตรวจว่ามีการตีบตัน มีภาวะท่อนำไข่บวมน้ำ หรือมีรอยโรคใด ๆ ที่อาจขัดขวางการเดินทางของอสุจิและไข่หรือไม่

• ตรวจสอบโพรงมดลูก โดยภาพเอกซเรย์จะแสดงรูปร่างของโพรงมดลูกอย่างชัดเจน ทำให้เห็นในกรณีที่มีติ่งเนื้อ (Polyp) พังผืดในมดลูก หรือเนื้องอกมดลูกที่อาจเบียดบังพื้นที่ จนเป็นอุปสรรคต่อการฝังตัวของตัวอ่อนในอนาคต

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการฉีดสีท่อนำไข่ ?

การทำ HSG เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะมีบุตรยากและต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับสภาพของท่อนำไข่และโพรงมดลูก สำหรับผู้ที่ควรเข้ารับการฉีดสีท่อนำไข่ ได้แก่

• ผู้ที่มีภาวะมีบุตรยาก พยายามตั้งครรภ์ด้วยวิธีธรรมชาติมาแล้ว 1 ปี หรือ 6 เดือนในผู้หญิงที่อายุเกิน 35 ปี 

• ผู้ที่มีประวัติผ่าตัดในอุ้งเชิงกราน เช่น ผ่าตัดไส้ติ่ง หรือผ่าตัดก้อนเนื้องอก ซึ่งอาจทำให้เกิดพังผืดภายใน

• ผู้ที่เป็นช็อกโกแลตซีสต์หรือเคยมีประวัติเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ซึ่งมักส่งผลต่อสุขภาพท่อนำไข่

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และวางแผนการทำ IUI ที่ VFC Center

การแปลผลฉีดสีท่อนำไข่ เพื่อเลือกวิธีรักษาที่แม่นยำ

หลังจากทำการฉีดสีท่อนำไข่เสร็จสิ้น แพทย์จะทำการแปลผลเพื่อวางแผนการรักษาต่อไป ซึ่งการฉีดสีท่อนำไข่สามารถแสดงผลได้ดังนี้

• สีผ่านท่อนำไข่ได้ อาจจะผ่าน 1 หรือ 2 ข้าง ถือเป็นข่าวดี สามารถเริ่มทำ IUI หรือการนับวันไข่ตกได้ทันที

• สีไม่ผ่านท่อนำไข่เลย ซึ่งหากไม่สามารถผ่านท่อนำไข่ทั้งสองข้างได้ แสดงว่าท่อนำไข่อาจตีบหรือตัน ในกรณีนี้การทำ IUI จะไม่ได้ผล แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์อาจแนะนำให้รักษาด้วยการผ่าตัดหรือใช้วิธี ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) ซึ่งเป็นการปฏิสนธิภายนอกโดยไม่ต้องใช้ท่อนำไข่

ก้าวแรกของความสำเร็จ เริ่มต้นที่การตรวจวินิจฉัย

อย่าปล่อยให้ความสงสัยกลายเป็นอุปสรรคในการมีบุตร หากคุณกำลังวางแผนทำ IUI หรือกำลังหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก การตรวจสุขภาพและระบบสืบพันธุ์จะช่วยให้รู้ถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้น และสามารถวางแผนการรักษาที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฉีดสีท่อนำไข่ (HSG) ซึ่งจะช่วยให้คุณมั่นใจว่าเส้นทางของการปฏิสนธิจะไม่มีอุปสรรคใด ๆ มารบกวน

หากคุณต้องการคำปรึกษาหรือการตรวจประเมินสุขภาพเพื่อวางแผนการตั้งครรภ์ สามารถติดต่อที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เราพร้อมให้คำแนะนำจากทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อการตั้งครรภ์ที่ราบรื่นและประสบความสำเร็จ

บทความโดย แพทย์ศรมน ทรงวีรธรรม

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการฉีดสีท่อนำไข่ (HSG) (FAQs)

พญ.ศรมน ทรงวีรธรรม

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสูติ-นรีเวชวิทยาและเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์