ไข่น้อยหลังกระตุ้น ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ไหม?

สำหรับผู้ที่กำลังเข้าสู่กระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว หนึ่งในความคาดหวังสำคัญคือการได้จำนวนไข่ที่เหมาะสมหลังการกระตุ้นไข่ อย่างไรก็ตามในบางกรณีจำนวนไข่ที่เก็บได้อาจน้อยกว่าที่คาดไว้ ทำให้หลายคนเกิดความกังวลว่าผลลัพธ์ที่ได้จะส่งผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์หรือไม่

Key takeaway

จำนวนไข่ที่ได้หลังการกระตุ้นรังไข่เป็นเพียงหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการรักษาภาวะมีบุตรยาก คุณภาพของไข่ คุณภาพของตัวอ่อน อายุของผู้เข้ารับการรักษา และสุขภาพการเจริญพันธุ์ก็ล้วนมีความสำคัญไม่แพ้กัน ดังนั้นแม้จำนวนไข่จะไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ก็ยังมีโอกาสประสบความสำเร็จในการตั้งครรภ์ได้

ทำไมกระตุ้นไข่แล้วได้ไข่น้อย? สาเหตุที่พบบ่อย

การตอบสนองต่อยากระตุ้นรังไข่ของแต่ละคนแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุ ปริมาณของไข่คงเหลือในรังไข่ ระดับฮอร์โมน รวมถึงสุขภาพรังไข่ของแต่ละคน แม้แพทย์จะสามารถประเมินแนวโน้มจากจำนวนไข่ตั้งต้นและผลตรวจต่างๆได้ แต่ในบางรายรังไข่อาจตอบสนองต่อยากระตุ้นแตกต่างจากที่คาดการณ์ไว้ ทำให้จำนวนไข่ที่เก็บได้จริงน้อยกว่าหรือมากกว่าที่ประเมินไว้

สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่

• อายุที่เพิ่มขึ้น ทำให้ปริมาณและคุณภาพของไข่ลดลง
• ภาวะรังไข่ตอบสนองต่อยากระตุ้นต่ำ (Poor Ovarian Response)
• ระดับฮอร์โมนที่มีผลต่อการทำงานของรังไข่
• ปัจจัยทางพันธุกรรมที่ส่งผลต่อการตอบสนองต่อฮอร์โมนกระตุ้นไข่
• ภาวะหรือโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์

ได้ ไข่น้อยหลังกระตุ้น โอกาสตั้งครรภ์ยังมีเท่าไร?

คำตอบคือ “ยังมีโอกาส” เพราะความสำเร็จของการทำเด็กหลอดแก้ว ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนไข่เพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับคุณภาพของไข่และอสุจิที่ได้อีกด้วย

ในบางกรณี แม้จะเก็บไข่ได้จำนวนน้อย แต่หากไข่มีคุณภาพดี สามารถปฏิสนธิและพัฒนาเป็นตัวอ่อนที่แข็งแรง ก็ยังมีโอกาสนำไปสู่การตั้งครรภ์ที่ประสบความสำเร็จได้

ดังนั้นการ ได้ไข่น้อยหลังกระตุ้น ไม่ได้หมายความว่าการรักษาจะล้มเหลวเสมอไป แพทย์จะพิจารณาปัจจัยหลายด้านร่วมกันเพื่อประเมินโอกาสความสำเร็จของแต่ละบุคคล

การตรวจ FSHR ช่วยวางแผนการกระตุ้นไข่ได้อย่างไร?

ในผู้ป่วยบางรายที่ได้ ไข่น้อยหลังกระตุ้น สาเหตุอาจไม่ได้เกิดจากอายุหรือปริมาณไข่คงเหลือเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยทางพันธุกรรมที่ตอบสนองต่อรังไข่ด้วย

ปัจจุบันจึงมีการตรวจ FSHR (Follicle Stimulating Hormone Receptor) เพื่อช่วยประเมินแนวโน้มการตอบสนองต่อฮอร์โมนกระตุ้นไข่ และนำข้อมูลมาประกอบการวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลมากขึ้น

ข้อมูลที่ได้จากการตรวจ FSHR อาจช่วยให้แพทย์คาดการณ์การตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่ได้ดียิ่งขึ้น ไม่เพียงแต่ในกลุ่มที่มีแนวโน้มตอบสนองต่อยาน้อยและได้จำนวนไข่น้อยกว่าที่คาด แต่ยังรวมถึงผู้ที่อาจตอบสนองต่อยามากกว่าปกติ ซึ่งอาจมีความเสี่ยงต่อภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป (OHSS) ได้อีกด้วย การวางแผนการรักษาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลจึงมีส่วนสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการรักษา

FSHR คืออะไร?

FSHR (Follicle Stimulating Hormone Receptor) คือยีนที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองของรังไข่ต่อฮอร์โมน FSH (Follicle Stimulating Hormone) ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ใช้ในการกระตุ้นการเจริญเติบโตของไข่ในกระบวนการรักษาภาวะมีบุตรยาก ความแตกต่างทางพันธุกรรมของยีน FSHR ในแต่ละบุคคล อาจส่งผลให้รังไข่

ตอบสนองต่อยากระตุ้นไข่ได้แตกต่างกัน บางรายอาจตอบสนองได้ดี แต่บางรายอาจต้องใช้ปริมาณยาที่สูงขึ้นหรือมีจำนวนไข่ที่ได้ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง

การตรวจ FSHR จึงเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการกระตุ้นไข่ได้อย่างเหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาและช่วยให้การวางแผนมีบุตรเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

การตรวจFSHR เพื่อประเมินการตอบสนองของรังไข่

ใครที่ควรตรวจ FSHR?

• ผู้ที่เคยกระตุ้นไข่แล้วได้จำนวนน้อยกว่าที่คาด
• ผู้ที่มีภาวะรังไข่ตอบสนองต่อยากระตุ้นต่ำ
• ผู้ที่วางแผนทำเด็กหลอดแก้ว
• ต้องการวางแผนการรักษาภาวะมีบุตรยากแบบเฉพาะบุคคล

วางแผนการตั้งครรภ์แบบเฉพาะบุคคลที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

หากผลกระตุ้นไข่ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ไม่ได้หมายความว่าคุณจะหมดโอกาสในการมีบุตร การประเมินหาสาเหตุอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจ FSHR อาจช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมมากยิ่งขึ้น

สามารถเข้ารับเข้ารับคำปรึกษากับทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เพื่อรับการตรวจประเมิน วางแผนการรักษา และเลือกแนวทางที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพิ่มโอกาสในการประสบความสำเร็จต่อการมีบุตรได้อย่างมั่นใจ

บทความโดย พญ.วนากานต์ สิงหเสนา

สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร 

Hotline: 082-903-2035 

LINE Official: @vfccenter

คำถามที่พบบ่อย

พญ.วนากานต์ สิงหเสนา

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสูติ-นรีเวชวิทยาและเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์